محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
247
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) 103 نامهء عثمان به نمايندهء خويش دربارهء نجرانيان ابو يوسف ، ص 42 ؛ ابو عبيد ش 504 . مقابله كنيد : بلاذرى ، ص 66 ؛ كتاب الخراج ، قدامه ، ورق 126 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ( خطّى ) ورق 66 / ب . بنگريد : اشپرنگر ، 3 / 505 . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر از بندهء خدا ، فرمانرواى مؤمنان عثمان به وليد بن عقبه ( 1 ) : درود بر تو ؛ همانا من آفريدگارى را كه جز او خدايى نيست ، مىستايم . پس از ستايش خدا : أسقف و عاقب ( 2 ) و بزرگان مردم نجران يمن كه در عراق زندگى مىكنند ، نزد من آمده شكوه آغاز كردند و پيمانى را كه عمر براى آنان نوشته بود ، به من نمودند . من از رنجهايى كه از سوى مسلمانان به ايشان رسيده است ، آگاه گشتم و براى خشنودى خدا ، سى حلّه از مقدار سرگزيت آنان كاستم . همهء زمينهايى را كه عمر به جاى زمينهاى اين مردمان - كه در يمن از آنان گرفته بود - در راه خدا به ايشان داده بود ، به آنان سپردم . به مردم سفارش كن كه با ايشان به نيكى رفتار كنند ؛ زيرا كه اينان در پناه اسلام هستند و مسلمانان نسبت به آنان متعهدند ؛ و ( پيش از اين نيز ، ) ميان من و ايشان آشنايى بوده است . به نوشتهاى كه عمر براى آنان نوشته است بنگر و برابر آن ، با ايشان رفتار كن . پس از خواندن نوشتهء آنان ، آن را به ايشان ( نجرانيان ) بازگردان . و السّلام . حمران بن أبان ، در سال بيست و هفتم هجرى آن را نوشت . 1 . أبو وهب وليد بن عقبه ، برادر مادرى عثمان و نمايندهء وى در عراق بود . وى همان است كه به سبب زياده روى در ميخوارگى و مستى ، سخت مورد نكوهش و اعتراض مسلمانان قرار گرفت ؛ بگونهاى كه سرانجام از نمايندگى خليفه بر كنار گشت و به دليل آنكه در حال مستى به نماز ايستاده بود ، تازيانه خورد . وى به سال 61 ه . در رقّه درگذشت ( أنساب الأشراف ، بلاذرى 5 / 32 به بعد ؛ الإصابة ، 9149 ، الأعلام ، 9 / 143 ) . - م . 2 . عاقب عنوان يكى از شخصيتهاى مذهبى ترسايان است كه پايگاه وى ، فروتر از پايگاه سيّد است ( الرّتاج ، 1 / 487 ) . - م .